Hãng Kyodo cho biết nhà lãnh đạo Nhật Bản Shinzo Abe đã công khai sự ủng hộ trong bài phát biểu tại thủ đô Astana của Kazakhstan.

“Tôi hiểu rằng việc đó (tàu chiến đã được điều đi) phù hợp với luật pháp quốc tế. Hành động đơn phương (của Trung Quốc) là mối lo chung đối với cộng đồng quốc tế”, ông Abe khẳng định.
Thủ tướng Abe đang trong chuyến công du 5 nước Trung Á kéo dài một tuần. Ông đưa ra tuyên bố trên ngay sau khi chính phủ Nhật Bản khẳng định Tokyo nhìn nhận tích cực về hoạt động tuần tra hàng hải của Mỹ ở khu vực.

Tổng thống Philippines Benigno Aquino cũng ra tuyên bố hưởng ứng tương tự.

“Tôi cho rằng mọi người đều hoan nghênh sự cân bằng về quyền lực. Một khi (chiến hạm Mỹ) tuân theo các luật lệ quốc tế, chúng tôi không thấy có vấn đề gì trong việc các tàu này đi qua. Nếu nói ủng hộ tự do hàng hải mà lại tìm cách ngăn cản các tàu bè khác, thì có vẻ không phù hợp”, Tổng thống Philippines phát biểu trước báo giới.

Bộ Quốc phòng Úc cũng ra thông cáo ủng hộ tự do hàng hải tại Biển Đông.

“Điều quan trọng cần phải thừa nhận là theo luật pháp quốc tế, mọi quốc gia đều có quyền tự do hàng hải và hàng không, kể cả tại Biển Đông. Úc ủng hộ mạnh mẽ các quyền này”, tuyên bố của Bộ Quốc phòng Úc nêu rõ.

Tuyên bố còn nhấn mạnh Úc có các lợi ích chính đáng trong việc duy trì hòa bình và ổn định tại Biển Đông, nơi có tới gần 60% lượng hàng xuất khẩu của nước này được vận chuyển qua đây. Tuyên bố cũng cam kết Autralia sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Washington và các đối tác khác trong khu vực về vấn đề an ninh hàng hải.

Trước đó, vào sáng 27/10, tàu khu trục USS Lassen của Hải quân Mỹ, có trang bị lên lửa dẫn đường, đã đi vào khu vực 12 hải lý (khoảng 22 km) quanh các bãi đá Xu Bi và Vành Khăn tại quần đảo Trường Sa ở Biển Đông.

Chuyến tuần tra này của tàu Hải quân Mỹ được giới quan sát nhìn nhận là sự khởi đầu cho loạt hành động thách thức tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở một trong những tuyến hàng hải tấp nập nhất thế giới.

Động thái trên của Mỹ đã "chọc giận" Trung Quốc. Thứ trưởng ngoại giao nước này Zhang Yesui triệu Đại sứ Mỹ Max Baucus để phản đối kịch liệt và yêu cầu Washington ngừng ngay hành động mà Bắc Kinh cho là “đe dọa chủ quyền và các lợi ích an ninh” của Trung Quốc.

Bộ ngoại giao Trung Quốc cáo buộc Mỹ “cố ý khiêu khích” và cho biết hành động của Washington chỉ càng khiến Bắc Kinh đẩy mạnh hơn các hoạt động xây dựng ở Biển Đông.

“Trung Quốc sẽ đáp trả hành động cố ý khiêu khích này”, người phát ngôn Bộ ngoại giao Trung Quốc Lu Kang nói. “Trung Quốc sẽ không dung thứ cho bất kỳ hành động nào gây nguy hại an ninh của Trung Quốc”.

Bắc Kinh còn tuyên bố Washington và Tokyo là “những người ngoài cuộc” trong các tranh chấp ở Biển Đông và không nên can thiệp vào việc này.

Trên thực địa, Bộ Quốc phòng Trung Quốc điều 2 tàu hải quân, gồm tàu khu trục tên lửa Lan Châu và tàu tuần tra Đài Châu, để cảnh báo tàu Mỹ.

Trong tuyên bố đưa ra ngày 27/10, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby bày tỏ tin tưởng Nhà nước Hồi giáo Iran sẽ được mời tham gia các cuộc thảo luận dự kiến tổ chức tại Vienna (Áo) trong tuần này.

“Chúng tôi tin rằng Iran sẽ được mời tham dự”, ông John Kirby nêu rõ.

Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ không cho biết lời mời sẽ được phía Mỹ hay phía Nga đưa ra. Hiện cả Nga, Iran và Syria đều chưa đưa ra bình luận về việc này, và hiện cũng chưa biết Tehran có chấp nhận lời mời “vào phút chót” này hay không.

Trước đó, hôm 23/10, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói rằng ông muốn cả Iran và Ai Cập sẽ tham gia các cuộc thảo luận về Syria, vì đây là hai nước có tầm ảnh hưởng trong khu vực.

Những thông tin trên được công bố trong bối cảnh chính phủ Syria cam kết sẵn sàng đón nhận “mọi giải pháp chính trị” cho cuộc xung đột đã kéo dài hơn 5 năm và làm 250.000 thiệt mạng.

“Nhà nước Syria sẽ hoan nghênh và chấp thuận mọi giải pháp chính trị miễn là phải bảo đảm sự thống nhất của Syria, tránh đổ máu và phục vụ lợi ích của người dân”, Văn phòng truyền thông của Phủ Tổng thống Syria ra tuyên bố.

Tuy nhiên, tuyên bố cũng nhấn mạnh sẽ không có ý tưởng hay sáng kiến nào được thực thi nếu không ưu tiên sứ mệnh tiêu diệt khủng bố.

Hiện tại, Syria đang trở thành chiến trường ác liệt với các chiến dịch tấn công IS của hai liên minh lần lượt do Mỹ và Nga cầm đầu. Để tìm giải pháp cuối cùng cho cuộc khủng hoảng Syria, ngoại trưởng của 4 nước gồm Mỹ, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và A-rập Xê-út đã nhất trí sẽ triệu tập cuộc họp mở rộng vào ngày 30/10.

Các nguồn tin cho biết Tổng thống Pháp Francois Hollande và Thủ tướng Đức Angela Merkel đang có kế hoạch thảo luận riêng về cuộc khủng hoảng Syria tại Paris vào ngày 27/10. Hiện chưa rõ cuộc thảo luận này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nội dung đàm phán đa phương tại Áo diễn ra sau đó 3 ngày.

Trong phiên họp toàn thể, ĐHĐ LHQ khóa 70 đã thông qua Nghị quyết trên với tỷ lệ 191/193 phiếu thuận. Chỉ có Mỹ và Israel bỏ phiếu chống.

Đây là lần thứ 24 liên tiếp đại đa số các nước thành viên LHQ bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với báo cáo do chính phủ Cuba đệ trình hàng năm mang tên “Sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt chống Cuba”.

Đại diện của các nước và tổ chức quốc tế lên án mạnh mẽ lệnh cấm vận của Mỹ, nhấn mạnh đây là hành động vi phạm Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế. Mỹ cần phải thực thi các nghị quyết của ĐHĐ LHQ và chấm dứt ngay lệnh cấm vận phi pháp đối với Cuba.

Trong cuộc họp báo sau phiên họp toàn thể của ĐHĐ, Bộ trưởng Ngoại giao Cuba Bruno Rodriguez Parrilla kêu gọi Quốc hội Mỹ thông qua quyết định chấm dứt chính sách phong tỏa Cuba, đồng thời bày tỏ hy vọng Quốc hội Mỹ sẽ thay đổi chính sách phi lý và tàn bạo đối với “đảo quốc tự do”.

Trong phát biểu trước đó tại ĐHĐ, người đứng đầu ngành ngoại giao Cuba cảm ơn và đánh giá cao sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế đối với cuộc đấu tranh chính đáng của Cuba. Ông Bruno nhấn mạnh “lệnh cấm vận mà Mỹ đã áp đặt hơn nửa thế kỷ qua là vật cản chính đối với sự phát triển kinh tế của Cuba, khiến nền kinh tế Cuba thiệt hại hơn 1.000 tỷ USD”.

Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Trưởng Đại diện thường trực Việt Nam tại LHQ, khẳng định Việt Nam phản đối lệnh cấm vận đơn phương của Mỹ chống Cuba vì những biện pháp trừng phạt phi lý này đã vi phạm các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương LHQ, luật pháp quốc tế như bình đẳng chủ quyền, không can thiệp công việc nội bộ của nhau, quyền tự quyết dân tộc và cùng tồn tại hòa bình. Việt Nam kêu gọi Mỹ có trách nhiệm thực hiện các nghị quyết của ĐHĐ LHQ, bỏ cấm vận chống Cuba.
Đại diện của liên minh châu Âu (EU), đại diện của Ấn Độ, Iran, nhóm châu Phi, các nước Mỹ La-tinh và Caribe cũng kêu gọi Mỹ dỡ bỏ cấm vận, cho rằng lệnh cấm này gây những tác động tiêu cực đối với phát triển kinh tế - xã hội của Cuba và làm ảnh hưởng đến các quyền của người dân nước này.
Đại diện EU còn khẳng định lệnh cấm vận không chỉ ảnh hưởng tới lợi ích của Cuba mà còn của cả Mỹ và EU.

Mỹ và Cuba bắt đầu tiến trình bình thường hóa quan hệ từ cuối năm ngoái và hiện đã đạt được một số bước tiến trong quan hệ song phương sau hơn 5 thập kỷ thù địch. Tuy nhiên, bất chấp những tiến triển và tương lai quan hệ hai nước, Mỹ vẫn chưa có ý định dỡ bỏ lệnh cấm vận Cuba cũng như rút khỏi nhà tù Guantanamo.

“Chúng tôi sẽ làm lại một lần nữa. Chúng tôi đi trên những vùng biển quốc tế vào thời điểm và khu vực theo lựa chọn của chúng tôi”, quan chức trên khẳng định với hãng tin AFP.

Thông tin trên được tiết lộ ngay sau phiên điều trần của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter trước Ủy ban Quân lực Thượng viện.

Trong đó, ông Ashton Carter đề nghị có thêm hoạt động tại khu vực 12 hải lý xung quanh các đảo nhân tạo do Trung Quốc bồi đắp phi pháp.

“Chúng ta đang hành động dựa trên cơ sở rằng chúng ta sẽ hoạt động trên biển hoặc bất cứ đâu mà luật pháp quốc tế cho phép và vào bất cứ thời điểm nào cần có các nhu cầu hoạt động”, ông Carter nêu rõ.

Bình luận về cuộc tuần tra của Mỹ gần đảo nhân tạo ở Biển Đông, phát ngôn viên Nhà Trắng Eric Schultz ngày 27/10 tuyên bố “các hoạt động tự do hàng hải của chúng tôi không đòi hỏi bất kỳ quyền lợi cụ thể nào của riêng Mỹ” và nói thêm rằng Mỹ sẽ hoạt động ở bất cứ đâu miễn là luật pháp quốc tế cho phép.

Trước đó, vào sáng 27/10, tàu khu trục USS Lassen của Hải quân Mỹ, có trang bị lên lửa dẫn đường, đã đi vào khu vực 12 hải lý (khoảng 22 km) quanh các bãi đá Xu Bi và Vành Khăn tại quần đảo Trường Sa ở Biển Đông.

Chuyến tuần tra này của tàu Hải quân Mỹ, được tiến hành lần đầu tiên kể từ năm 2012, là hành động thách thức đầu tiên của Mỹ đối với việc xây dựng các đảo nhân tạo và yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh ở một trong những tuyến hàng hải tấp nập nhất thế giới.

Các chuyên gia về an ninh cho rằng Mỹ cần phải tiến hành thường xuyên các cuộc tuần tra tương tự mới có thể đem lại hiệu quả, trong bối cảnh tham vọng bành trướng quyền lực và ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng quyết liệt và mạnh mẽ hơn.